أيوب صبري باشا (پاشا) (مترجم: عبد الرسول منشى)
123
مرآة الحرمين (سفرنامه مكه) (فارسى) ( چاپ مركز پژوهشى ميراث مكتوب ، 1382 ش )
حكمت چهارم : اين است كه شرف و قدر فقر فهميده شود . حكمت پنجم : آن است كه فهميده شود كه محبّت كعبهء معرفت در قلبى مىشود كه از آلايش دنيا خالى باشد . اين دليل آن است كه كعبه مباركه داراى افضليّت فوق العاده است . مفتاح سعادت مصباح كعبه اگر به دهان طفلى كه در زبان او لكنت و گيرندگى باشد گذاشته شود به قدرة الله تعالى عقدهء زبان آن طفل باز مىشود . طيور آسمان در فوق كعبه پرواز نكنند ، [ و كبوترانى كه ناخوش مىشوند در فوق كعبه خوابيده و تحصيل افاقت مىكنند تا تحصيل شفا و صحت ننمايند از فوق كعبه معظمه حركت نكنند ] بعضى از آنها هم در بالاى ميزاب الرّحمه خوابيده و تصحيح مزاج مىكنند . باران در طرف هر ركنى از اركان كعبهء مكرّمه ببارد در اطراف ممالكى كه منسوب به آن گوشه هستند فيض و بركت حاصل مىشود . درون فيض مشحون بيت اللّه همين بتواند پانصد ( 500 ) نفر را استيعاب كند ، يعنى چنان كه در صورت ششم وجههء سادسه ذكر شده است درون كعبة الله عبارت از ششصد و پنجاه و شش ( 656 ) قدم مربّع است و حال آنكه در يك آن چندين هزار نفر داخل آنجا شده و عبادت مىكنند . در موسم آنقدر به ازدحام داخل مىشوند كه اگر به اين كثرت بجاى ديگر داخل شوند البته نفوس بسيار تلف مىشود ؛ و ليكن در سال پانصد و هشتاد و يك ( 581 ه . ق ) بواسطهء بعض جهات سى و چهار نفر تلف شدند . نورشتى مرحوم كه از شرّاح مصابيح است در ضمن تعريف فضايل بيت عزّت گفته است : من در زمان مجاورت خود خيلى از كرامات بيت اكرم را ديدم : كبوتران حرم شريف از بالاى كعبة اللّه مرور نكنند . در اثناى طيران زيادتر از ارتفاع آن بقعهء مباركه به هوا پرواز نكنند . هر وقت دانههائى را كه براى آنها ريخته شده است بخورند و به هوا طيران كنند در هر حال كعبة الله را به دفعات طواف نمايند ؛ در حالتى كه از سطح بيت الله بالاتر مرتفع نمىشوند . مع ما فيه در داخل حرم شريف بر روى شرفات و قباب